Rory Gallagher Gerry McAvoy & Band Of Friends : Φωτογραφίες

 Η  “οπτική φωνή” της φωτογραφίας

Rory & band at De Doelen in Rotterdam, Netherlands in 1973.
Photo by Gijsbert Hanekroot

Ένα πρωινό του Φεβρουαρίου του 2026, λαμβάνω ένα μήνυμα στη δουλειά από έναν παλιό παιδικό φίλο με κοινά οράματα και προσλαμβάνουσες όσον αφορά τη ζωή και την τέχνη.

Το μήνυμα δεν περιείχε κείμενο αλλά ένα link με πληροφορίες για μια συναυλία, που με έκπληξη διαπίστωσα ότι ήταν του Gerry McAvoy ο οποίος με τον Brendan O'Neil, τον Jim Kirkpatrick των FM και τον υπερταλαντούχο κιθαρίστα  David Cowan σχημάτισαν τους Band of Friends για τον Rory Gallagher.

Του στέλνω ένα θαυμαστικό, ή μάλλον 5 μαζί, μου απαντά “να το κλείσω;” και χωρίς να γνωρίζω ότι ήταν για το ίδιο βράδυ είπα “ναι, κλείσ’ το χθες!”.

Στο αυτοκίνητο, στον δρόμο για τον συναυλιακό χώρο, αναζήτησα έναν φάκελο mp3 που είχα ονομάσει Rory (με κεφαλαία), ανοίγω αρκετά την ένταση και οδηγώ αναπολώντας εικόνες και παραστάσεις της ζωής μου που συνδέονται με τον Rory. Στην τσέπη μου είχα, όπως συνήθιζα καθημερινά άλλωστε, τη μικροσκοπική μου Ricoh compact κάμερα. 

Band of Friends - Brendan O'Neil & David Cowan @ Gagarin by Giannis Kintzios

Band of Friends, Gerry McAvoy, Brendan O'Neil & David Cowan @ Gagarin , Giannis Kintzios

Rory Gallagher, η πολυφωτογραφημένη μορφή του μπλουζ ροκ

Η φωτογραφία ως τεκμήριο, μέσο καταγραφής, αφήγησης αλλά και τέχνη δεν λειτουργεί για την μουσική μόνο ως εργαλείο μάρκετινγκ αλλά μας προσφέρει επίσης την οπτική προέκταση της αυθεντικότητας του καλλιτέχνη.

Η εικόνα μπορεί να χωρέσει στο κάδρο της όλη τη μουσικότητα, το ταλέντο αλλά και στοιχεία του χαρακτήρα του μουσικού. Μια φωτογραφία λοιπόν μας προετοιμάζει για το τι θα ακούσουμε και αποτελεί την “οπτική φωνή” της μπάντας. Βέβαια στη μουσική βιομηχανία μια εντυπωσιακή φωτογραφία, μιλώντας παραδείγματος χάριν για το εξώφυλλο, λειτουργεί και ως “πρόσκληση”. Η αξιοποίησή της σε αφίσες, βινύλια και έντυπα μπορεί να αποφέρει περισσότερα έσοδα από τις πωλήσεις των ίδιων των τραγουδιών.

Αυτή λοιπόν,  η απρόσμενη –για μένα– συναυλία,  ήταν η αφορμή για να γράψω λίγα λόγια για τον Rory Gallagher, την πολυφωτογραφημένη μορφή του μπλουζ ροκ, ένα είδωλο της μουσικής που οι έντονες και νευρώδεις ζωντανές εμφανίσεις του ανάβλυζαν ειλικρίνεια, ακτινοβολώντας μια απαράμιλλη αυτοπεποίθηση και υπερηφάνεια στη σκηνή.

Τον Rory, με το εμβληματικό του καρό πουκάμισο και τη φθαρμένη Fender Stratocaster, τον ένιωθες σαν τον άνθρωπο της διπλανής πόρτας έχοντας δημιουργήσει μια μοναδική ψυχολογική σύνδεση με το κοινό του. 

Υπάρχουν πολλοί ταλαντούχοι μουσικοί όμως κανείς δεν διακρίθηκε όσο ο Rory Gallagher που,  για να γινω πιο συγκεκριμένος, τιμήθηκε τόσο από τον Hendrix, θεωρώντας τον ως τον καλύτερο κιθαρίστα της ροκ, όσο και από τον ίδιο του τον εαυτό, απορρίπτοντας πρόταση ένταξής του στο συγκρότημα των Rolling Stones. Αυτή λοιπόν η αυτοπεποίθησή δεν χωρούσε να αποτυπωθεί πλήρως ούτε σε νότες αλλά ούτε στην ίδια του την εικόνα, υψώνοντας ακόμη περισσότερο την αξία και το ταλέντο του στη συνείδηση όλων των φίλων της μουσικής του.

Rory Gallagher with his iconic 1961 Fender Stratocaster by Noel Megahey

Τι μας αφήνουν όμως οι φωτογραφίες του Rory Gallagher ως παρακαταθήκη; 

Προσωπικά θα έλεγα ότι πολλές από τις γνωστές του φωτογραφίες αποτυπώνουν την αφοσίωση και την ειλικρίνειά του ως προς την τέχνη. Ο ίδιος μάλιστα έλεγε: “δεν σκοπεύω να θυσιάσω την αξιοπιστία μου στον βωμό ενός ανόητου τραγουδιού”. Και επίσης μας μεταφέρουν το πάθος, την ορμή και την έκσταση που ένιωθε τη στιγμή που ήταν πάνω στη σκηνή σε οποιονδήποτε χώρο ή χώρα, με οποιοδήποτε κοινό. Ζει λοιπόν μόνο για να ερμηνεύει τα τραγούδια που τον αντιπροσωπεύουν. Ο ίδιος το επιβεβαιώνει αυτό: “Απολαμβάνω κάποιες στιγμές στο στούντιο, όμως είμαι εκ γενετής, μουσικός της ζωντανής εμφάνισης. Σαν πλανόδιος μουσικός των blues ή της τσιγγάνικης φολκ, το μόνο που ζητώ είναι μια γωνιά για να χαθώ στο παίξιμό μου”.

Αυτό όμως που επιτυγχάνει μια πραγματικά καλή φωτογραφία είναι να κάνει κάποιον, που δεν έχει δει ποτέ ζωντανά τον καλλιτέχνη, να νιώσει ενδόμυχα την ηλεκτρισμένη ατμόσφαιρα των μπλουζ ροκ εμφανίσεών του. Δηλαδή κοιτώντας τη φωτογραφία να νιώσει ότι ήταν και αυτός εκεί.

Ο Gerry McAvoy με τους Band Of Friends στo Gagarin

Μίλησα πιο πάνω για την αφορμή αλλά δεν αναφέρθηκα στην αιτία για να γράψω αυτές τις λίγες γραμμές. Μπαίνοντας λοιπόν στον ασφυκτικά γεμάτο χώρο της συναυλίας με κόσμο κάθε ηλικίας, ένιωθες ότι επικρατούσε μια παλλόμενη και άκρατη επιθυμία να ανέβει στη σκηνή ο Gerry McAvoy και η μπάντα του. Στο background μια μπάντα ζέστανε το κοινό που θα έπρεπε να αντέξει αρκετά βολτ έντασης και ενέργειας από το απόλυτο και αλάνθαστο μπάσο του έμπειρου μαέστρου της βραδιάς, αλλά και από την επιθετική κιθάρα και φωνή του David Cowan που δεν σου αφήνει περιθώρια να πάρεις ανάσα ή να ξαποστάσεις. 

Rory and Gerry McAvoy on stage at the Newcastle City Hall on this day in 1987

Gerry McAvoy & David Cowan on stage @ Gagarin concert venue in 2026 by Giannis Kintzios

Ο αέναος έφηβος Gerry McAvoy, 75 ετών σήμερα, μετέφερε με το βλέμμα και τις έντονα χορευτικές κινήσεις του όλη την ενέργεια, το πνεύμα και το νεύρο των παλαιών ένδοξων ζωντανών εμφανίσεων. Θα αναρωτηθώ βέβαια, αν σήμερα ερμηνεύει κατ' αυτόν τον τρόπο τα τραγούδια του συνοδοιπόρου του Rory, πόση ενέργεια και ορμή θα ακτινοβολούσε η εμφάνισή του - με τον Brendan O'Neil επίσης - στην ιστορική και επεισοδιακή συναυλία του Rory Gallagher στη Νέα Φιλαδέλφεια το 1981; Νομίζω ότι αυτή είναι μια εύλογη απορία και η απάντησή ίσως κρύβεται στην ειλικρίνεια και την αγάπη των καλλιτεχνών αυτών για αυτό που κάνουν και πρεσβεύουν. Το γκρουπ Band of Friends μετέφερε στο κοινό χωρίς εκπτώσεις όλο το μεγαλείο, το ταλέντο και την ενέργεια των τραγουδιών του Rory με ωμό και ακατέργαστο τρόπο.

Φωτογράφοι του Rory Gallagher

Πάντως οι φωτογράφοι, που ακολούθησαν Rory στις περιοδείες του, έγιναν φανατικοί οπαδοί του ταλέντου του και πολλοί από αυτούς, πολύ γρήγορα ανακαλύπτοντας την απλότητα και το μεγαλείο του χαρακτήρα του, έγιναν στενοί του φίλοι & ακόλουθοι της ζωής του στον δρόμο ( οι περιοδείες και οι 2000 τουλάχιστον ζωντανές εμφανίσεις το επιβεβαιώνουν αυτό ) . Έτσι λοιπόν έγιναν συνοδοιπόροι, συμμέτοχοι και μάρτυρες της πορείας του. Γνώρισαν εκ βαθέων τον Rory, συζήτησαν μαζί του για τα προβλήματα της εποχής, την απώλεια, τον έρωτα, την απογοήτευση, τη μοναξιά αλλά και τη δίψα για εξέλιξη εκδηλώνοντας την βαθιά επιθυμία του να ανακαλύψει το νόημα της ζωής όχι μόνο για τον ίδιο αλλά και για όλη τη γενιά μιας περιόδου κρίσιμης πολιτικά και κοινωνικά.  Μιλάμε βέβαια για τη δεκαετία του 1970.

Σήμερα απολαμβάνουμε εκατοντάδες φωτογραφίες του Rory Gallagher σε περιοδικά, fanzines, άλμπουμ, blogs, social media και ηλεκτρονικά έντυπα του χώρου της μουσικής. Πολλοί σημαντικοί φωτογράφοι της μουσικής βιομηχανίας και όχι μόνο έχουν απαθανατίσει στιγμές του τόσο από τα στούντιο και τον «δρόμο» όσο βέβαια και από τις μνημειώδεις live εμφανίσεις του. Είναι αδύνατο να τους παρουσιάσει ή να τους μνημονεύσει κανείς όλους σε ένα άρθρο, όμως θα παρουσιάσω κάποιους από τους σημαντικότερους, παραλείποντας όμως κάποιους εξίσου σημαντικούς.

Rory on stage at the Brighton Dome  on this day in 1979.  Photo by Danny Clifford

Ο Danny Clifford για παράδειγμα, μάρτυρας της δημιουργίας του άλμπουμ Photo Finish το 1978, απαθανάτισε αυθόρμητες σκηνές τόσο στα παρασκήνια όσο και στις εκρηκτικές live εμφανίσεις του Rory υποστηρίζοντας μέσω της εταιρείας management Quarry Productions όλο το touring αλλά και τα παραλειπόμενά του. Η σύνδεση με τα μέλη του γκρουπ, κυρίως με τον Gerry McAvoy αλλά και τον Ted McKenna, ήταν πολύ στενή, κρατώντας την επαφή ζωντανή για πάνω από σαράντα χρόνια, αρκετά χρόνια δηλαδή μετά τον αναπάντεχο θάνατο του Rory Gallagher. Όπως ο ίδιος μας εξιστορεί μέσα από τον Substack λογαριασμό του, η φιλία συνοδεύεται με ενεργή συμμετοχή και με πράξεις.  Παρακολούθησε και φωτογράφισε τους Band of Friends για τον Rory στο Λονδίνο, αποτυπώνοντας την ακόρεστη ενέργεια, την ένταση και το εκρηκτικό μεγαλείο των έφηβων σε αντοχές και διάθεση μελών του γκρουπ. 

Rory, Gerry McAvoy and Ted McKenna on stage at the Roundhouse,  in 1972.  Michael Putland

Ο διάσημος φωτογράφος Michael Putland απαθανάτισε και αυτός τον Rory Gallagher κατά τη διάρκεια όλης της δεκαετίας του '70 με αξιοσημείωτες φωτογραφίες από εμβληματικές στιγμές του καλλιτέχνη, με την αγαπημένη αλλά και ταλαιπωρημένη Stratocaster του 1961, αποτυπώνοντας συχνά την έντονη και μερικές φορές ντροπαλή προσωπικότητά του. Ο Putland φωτογράφισε επί σκηνής τον Rory αλλά και τα μέλη της μπάντας του στα γνωστά Marquee Studios το 1972 κατά τη διάρκεια των ηχογραφήσεων του Blueprint. Το 2019 κυκλοφόρησε στο Ηνωμένο Βασίλειο και τις ΗΠΑ το υπέροχο βιβλίο “The Music I Saw” που με 330 φωτογραφίες αναδεικνύει την 50χρονη καριέρα του Putland φωτογραφίζοντας εμβληματικούς καλλιτέχνες της ροκ, της ποπ και της τζαζ, συμπεριλαμβανομένων των Rolling Stones, του David Bowie και του Prince, τόσο εντός όσο και εκτός σκηνής.

Jill Furmanovsky Rory Gallagher , shoot from The Rainbow Theatre in March 1973

Η Jill Furmanovski, διάσημη φωτογράφος της ροκ κυρίως σκηνής, φωτογράφισε τον Rory Gallagher στις αρχές της δεκαετίας του '70 και επιμελήθηκε εκθέσεις με αποκλειστικές, προσωπικές φωτογραφίες του. Τα πορτραίτα του Rory την περίοδο του Live in Europe, όπως αυτά στο Θέατρο Rainbow το 1973, αποτυπώνουν την έντονη, ειλικρινή και ανεπιτήδευτη φύση του παιξίματός του. 

Η ίδια ως έφηβη ήταν φανατική θαυμάστρια των Beatles και περιτριγύριζε συχνά γύρω από τα στέκια των Σκαθαριών, μέχρι που κάποια μέρα μετά από επίμονες προσπάθειες στάθηκε τυχερή και φωτογράφισε τον Paul McCartney έξω από το σπίτι του γεννώντας έτσι την πρώτη φωτογραφία της για τη Ροκ! Η Furmanovsky έχει κερδίσει πολλά βραβεία ως φωτογράφος για την μουσική, συμπεριλαμβανομένου του βραβείου  The Jane Bown Observer Portrait Award (1992). Το βιβλίο της “The Moment: 25 Years of Rock Photography” του 1995, είναι ένα πρωτοποριακό έργο στο είδος του. Ακολούθησε το “Oasis – Was There Then: A Photographic Journey” το 1997.

Βέβαια, όπως είπα και παραπάνω, οι ταλαντούχοι φωτογράφοι που αποθανάτισαν στιγμές από την πλούσια καριέρα του Rory Gallagher δεν εξαντλούνται σε αυτό το άρθρο. Υπάρχουν πολλοί ακόμα σημαντικοί καλλιτέχνες, μάρτυρες έντονα εμπνευσμένων στιγμών χαραγμένων βαθιά στη μνήμη των φίλων της μουσικής. Οι καλλιτέχνες αυτοί ήρθαν αντιμέτωποι με τις πιο δυνατές μα και εύθραυστες παράλληλα στιγμές του μουσικού. Ήταν παρόντες σε μια συνάντηση που το ταλέντο και η τεχνική συνυπάρχουν με τα πάθη, την έντονη επιθυμία για αγάπη, το παράπονο, την εκρηκτικότητα και τον δρόμο που αποτελεί το σπίτι, το μέρος δηλαδή που εκφράζεται πιο άνετα η πηγαία μουσική του Rory.

Τα βλέμματα των φωτογράφων διαπερνούν και εξουδετερώνουν τον χρόνο καρφώνοντας με τις εικόνες τους στη μνήμη μας, χωρίς καμία παραχώρηση, όλη την ουσία και ευδαιμονία της μουσικής του καλλιτέχνη ενεργοποιώντας μας όλες τις αισθήσεις.

Σχετικό άρθρο :

Jim Morrison : Break on Through