Jack Green - Η φωτογραφία στις ταινίες : Bird, Unforgiven, The Bridges of Madison County

 Η Τέχνη του "Αντι-Φωτισμού" και η Δύναμη του Σκότους

Ο Jack Green είναι ένας δημιουργός που συνέδεσε το όνομά του με μερικές από τις πιο εμβληματικές ταινίες του σύγχρονου αμερικανικού κινηματογράφου, αποτελώντας για περισσότερα από είκοσι χρόνια τον σταθερό συνεργάτη του Clint Eastwood.

Η δουλειά του χαρακτηρίζεται από τόλμη, απουσία επιτήδευσης και μια βαθιά κατανόηση του πώς το φως μπορεί να υπηρετεί τη συναισθηματική κατάσταση των χαρακτήρων.

Σκηνή από την ταινία Bird ( 1988 )

Η κορυφαία στιγμή της πορείας του υπήρξε η ταινία Bird (1988), η βιογραφία του θρυλικού μουσικού της τζαζ Charlie Parker.

Στην ταινία αυτή, ο Green εφάρμοσε με απόλυτη συνέπεια την έννοια του «αντι-φωτισμού» (anti-lighting).

Συνειδητοποιώντας ότι η ζωή του Parker ήταν ένας σκοτεινός κόσμος που ξεδιπλωνόταν κατά κύριο λόγο τη νύχτα και μέσα σε καταγώγια τζαζ κλαμπ, ο Green αφιέρωσε περισσότερο χρόνο στο να αφαιρεί φως από το σετ παρά στο να προσθέτει.

Κάλυψε τοίχους με μαύρα υφάσματα για να απορροφήσει τις ανακλάσεις και άφησε τον πρωταγωνιστή Forest Whitaker να κινείται μέσα σε μεγάλες περιοχές σκότους, εμφανιζόμενος περιστασιακά μέσα από θερμές δέσμες φωτός με έντονο οπίσθιο-πλαϊνό περίγραμμα (back-cross lighting).

Σκηνή από την ταινία Unforgiven ( 1992 )

Σκηνή από την ταινία The Bridges of Madison County ( 1995 )

Η ίδια αφοσίωση στην ατμόσφαιρα και τη δραματική ειλικρίνεια αποτυπώθηκε αργότερα στις ταινίες Unforgiven (Οι Ασυγχώρητοι, 1992) και The Bridges of Madison County (Οι Γέφυρες του Μάντισον, 1995).

Στους Ασυγχώρητους, ο Green απέφυγε την εξιδανικευμένη απεικόνιση της Άγριας Δύσης, προτιμώντας χαμηλούς, φυσικούς φωτισμούς εσωτερικών χώρων που αντανακλούσαν τη σκληρή πραγματικότητα των χαρακτήρων, ενώ στις Γέφυρες του Μάντισον χρησιμοποίησε ένα απαλό, οργανικό φως παραθύρου που αγκάλιαζε την εσωτερική εξομολόγηση των ηρώων.

Συμπεράσματα & τι κρατάμε ως φωτογράφοι

Ο Jack Green μας προσφέρει ένα από τα πιο απελευθερωτικά διδάγματα στη φωτογραφία. Να μη φοβάστε το σκότος.

Επίσης μας υπενθυμίζει ότι η αφαίρεση του φωτός είναι συχνά πολύ πιο ισχυρή από την προσθήκη του. Και ότι όταν δεν αποκαλύπτουμε τα πάντα στον θεατή, αφήνουμε χώρο στη φαντασία του να συμπληρώσει την εικόνα.

Επιπλέον, μας υπενθυμίζει ότι η φωτογραφία στον κινηματογράφο είναι μια τέχνη εν κινήσει. Το θέμα δεν χρειάζεται να βρίσκεται συνεχώς κάτω από ένα τέλειο φως, αλλά μπορεί να διασχίσει το σκότος και να αγγίξει στιγμιαία μια δέσμη φωτός.

Τέλος, ο Green τονίζει ότι ο σεβασμός και η θετική ενέργεια απέναντι σε όλο το συνεργείο παράγουν αληθινή ανθρωπιά στην οθόνη.

Frequently Asked Questions (FAQ)

1. Τι σημαίνει η έννοια του «αντι-φωτισμού» (anti-lighting) που εφάρμοσε ο Jack Green στην ταινία Bird; 

Σημαίνει ότι ο διευθυντής φωτογραφίας αφιερώνει εξίσου (ή και περισσότερο) χρόνο στο να αφαιρεί φως από τη σκηνή παρά στο να προσθέτει.

Στο Bird, κάλυπτε τοίχους με μαύρα υφάσματα για να εμποδίσει τις ανακλάσεις και να διατηρήσει τις σκιές βαθιές και καθαρές.

2. Πώς λειτουργεί η τεχνική του οπίσθιου-πλαϊνού φωτισμού (back-cross lighting);

 Πρόκειται για την τοποθέτηση της κύριας πηγής φωτός σε γωνία άνω των 90 μοιρών έως 180 μοίρες σε σχέση με τον άξονα κάμερας-θέματος.

Δημιουργεί ένα κοφτερό, θερμό περίγραμμα στο σώμα του ηθοποιού, αφήνοντας το πρόσωπο σε ημισκιά ή σιλουέτα.

3. Ποια είναι η ιδιαιτερότητα του τρόπου γυρίσματος του Clint Eastwood που επηρεάζει τη δουλειά του Green; 

Ο Clint Eastwood συνηθίζει να κινηματογραφεί απευθείας τις δοκιμαστικές πρόβες των ηθοποιών («shoot the rehearsal»).

Αυτό απαιτεί από τον διευθυντή φωτογραφίας να έχει το φως έτοιμο από πριν, προσφέροντας παράλληλα μια μοναδική συναισθηματική φρεσκάδα και αυθορμητισμό στις ερμηνείες.

4. Ποια είναι η άποψη του Green για τη σχέση του διευθυντή φωτογραφίας με το συνεργείο; 

Πιστεύει ότι το σετ πρέπει να διακατέχεται από σεβασμό, ισότητα και καλή διάθεση.

Όταν τα μέλη του συνεργείου νιώθουν ότι εκτιμάται η δουλειά τους, δίνουν το 110% των δυνατοτήτων τους, κάτι που αντανακλάται θετικά στην ίδια την ταινία.

Πηγές

Bergery, Benjamin. Reflections: Twenty-One Cinematographers at Work. ASC Press, 2002. Chapter 18: "Shades of Bird — Jack Green, ASC" (σελ. 157–166) [1, 5, 322–343].