Néstor Almendros και Terrence Malick στο Days of Heaven

 Νέστορ Αλμεντρός και Τέρενς Μάλικ : Όταν το φως έγινε αφήγηση στο Days of Heaven

Σκηνές από τα γυρίσματα του Days of Heaven (1978) Σκηνοθέτης: Terrence Malick, Cinematography: Néstor Almendros και Haskell Wexler
Days of Heaven (1978) Σκηνοθέτης: Terrence Malick, Cinematography: Néstor Almendros και Haskell Wexler 

Υπάρχουν ταινίες που τις θυμάσαι για την ιστορία τους, υπάρχουν άλλες που τις θυμάσαι για έναν χαρακτήρα, για μια ερμηνεία, για μια σκηνή ή για μια μουσική. Και υπάρχουν κάποιες ταινίες που, πριν ακόμη προλάβεις να καταλάβεις τι ακριβώς σου αφηγούνται, σε έχουν ήδη κάνει να αισθανθείς κάτι. Το Days of Heaven του Terrence Malick ανήκει σε αυτή την τελευταία κατηγορία. Είναι μια ταινία που μοιάζει περισσότερο να την ανακαλείς στη μνήμη σου παρά να τη θυμάσαι. Τα τεράστια χωράφια, ο ουρανός, οι ανθρώπινες φιγούρες που μοιάζουν μικρές μπροστά στο τοπίο, το φως που χάνεται λίγο πριν νυχτώσει, η φωτιά, τα έντομα, ο άνεμος και εκείνη η παράξενη αίσθηση ότι όλα όσα βλέπουμε υπάρχουν για λίγο και μετά θα χαθούν.

Στο κέντρο αυτής της εικόνας βρίσκεται η συνεργασία του σκηνοθέτη Terrence Malick με τον διευθυντή φωτογραφίας Néstor Almendros. Ο ένας είχε μια πολύ συγκεκριμένη αντίληψη για το πώς ήθελε να αφηγείται ιστορίες. Ο άλλος είχε ήδη περάσει μεγάλο μέρος της καριέρας του αναζητώντας έναν κινηματογραφικό φωτισμό όσο το δυνατόν πιο απλό, φυσικό και ουσιαστικό. Όταν συναντήθηκαν, δεν προσπάθησαν να κάνουν την εικόνα εντυπωσιακή, προσπάθησαν να την κάνουν αληθινή, και ίσως γι' αυτό το Days of Heaven εξακολουθεί, σχεδόν μισό αιώνα αργότερα, να μοιάζει τόσο σύγχρονο. Η American Society of Cinematographers έχει συμπεριλάβει το Days of Heaven στις σημαντικότερες κινηματογραφικές φωτογραφίες του 20ού αιώνα, κατατάσσοντάς το μάλιστα στην όγδοη θέση της σχετικής λίστας για τον αιώνα.

 Νέστορ Αλμεντρός και Τέρενς Μάλικ: Δύο δημιουργοί που έμαθαν να κοιτάζουν το φως

Ο Néstor Almendros γεννήθηκε στη Βαρκελώνη το 1930. Μεγάλωσε μέσα σε μια οικογένεια με έντονη πολιτική και πνευματική δραστηριότητα και σε νεαρή ηλικία μετακινήθηκε στην Κούβα, όπου συνέχισε την εκπαίδευσή του και άρχισε να ασχολείται με τον κινηματογράφο. Αργότερα βρέθηκε στην Ευρώπη και ειδικότερα στη Γαλλία, όπου συνεργάστηκε με δημιουργούς όπως ο Éric Rohmer και ο François Truffaut. Η δουλειά του στο The Wild Child του Truffaut ήταν εκείνη που τράβηξε την προσοχή του Malick, και εδώ υπάρχει μια ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια, το The Wild Child ήταν ασπρόμαυρο, ο Malick όμως δεν είδε απλώς μια καλή ασπρόμαυρη φωτογραφία. Είδε έναν διευθυντή φωτογραφίας που μπορούσε να δημιουργήσει εικόνες χωρίς να τις φορτώνει με τεχνητό φωτισμό. Ο ίδιος ο Almendros εξηγούσε ότι είχε αντιμετωπίσει το The Wild Child σχεδόν σαν να ήταν έγχρωμη ταινία, έχοντας ως αναφορά τον πρώιμο κινηματογράφο και τους δημιουργούς της βωβής περιόδου.

Ο Terrence Malick, από την άλλη, είχε ήδη δημιουργήσει με το Badlands του 1973 έναν κινηματογράφο διαφορετικό από εκείνον που κυριαρχούσε στο αμερικανικό σινεμά της εποχής. Οι εικόνες του είχαν χώρο, είχαν σιωπή, είχαν φύση, και κυρίως άφηναν τον θεατή να παρατηρεί. Όταν λοιπόν οι δύο άνδρες συναντήθηκαν για το Days of Heaven, υπήρχε ήδη κάτι πολύ σημαντικό μεταξύ τους, μια κοινή αντίληψη για την εικόνα. Ο Almendros το περιέγραψε με τρόπο αρκετά χαρακτηριστικό: είχε βρει στον Malick έναν σκηνοθέτη που όχι μόνο καταλάβαινε τις φωτογραφικές του προτιμήσεις αλλά τον ενθάρρυνε να προχωρήσει ακόμη περισσότερο προς τη χρήση του φυσικού φωτός. Δεν ήταν μια σχέση σκηνοθέτη και τεχνικού, ήταν ένας διάλογος ανάμεσα σε δύο ανθρώπους που ήξεραν ότι το φως μπορούσε να πει πράγματα που ο διάλογος δεν χρειαζόταν να πει.

Days of Heaven (1978): Όταν η φύση έγινε ο βασικός χαρακτήρας

Η ιστορία του Days of Heaven είναι απλή στην επιφάνειά της. Ο Bill, η Abby και η μικρή Linda εγκαταλείπουν το Σικάγο και ταξιδεύουν προς τις μεγάλες αγροτικές εκτάσεις του αμερικανικού Νότου αναζητώντας δουλειά. Βρισκόμαστε στο 1916 και η ταινία τους οδηγεί σε έναν τεράστιο αγρό, όπου ένας πλούσιος αλλά μοναχικός αγρότης θα γίνει μέρος μιας σχέσης γεμάτης επιθυμία, εξαπάτηση και τελικά καταστροφή. Η επίσημη περιγραφή του Φεστιβάλ των Καννών τοποθετεί την ιστορία στο Τέξας του 1916, ενώ η ταινία γυρίστηκε κυρίως στην Alberta του Καναδά, η οποία χρησιμοποιήθηκε για να αναπαραστήσει το αμερικανικό τοπίο.

Όμως η ιστορία δεν είναι πραγματικά μόνο η ιστορία αυτών των ανθρώπων. Είναι και η ιστορία του τόπου. Τα χωράφια έχουν σχεδόν την ίδια σημασία με τους χαρακτήρες, ο ουρανός έχει ρόλο, ο άνεμος έχει ρόλο, η φωτιά έχει ρόλο, ακόμη και τα έντομα έχουν ρόλο. Ο Malick ενδιαφέρεται για τον άνθρωπο, αλλά δεν τον τοποθετεί στην κορυφή του κόσμου, τον τοποθετεί μέσα σε αυτόν, και αυτό αλλάζει εντελώς τον τρόπο με τον οποίο κινηματογραφείται η ιστορία.

Το φυσικό φως: Όταν ο κινηματογράφος περίμενε τον ήλιο

Ίσως η πιο χαρακτηριστική απόφαση της συνεργασίας Almendros και Malick ήταν η επιμονή τους στο φυσικό φως. Ο Almendros δεν ήθελε να ανακατασκευάσει τη φύση με δεκάδες τεχνητές πηγές φωτός. Αντίθετα, ήθελε να περιμένει μέχρι η πραγματική φύση να δημιουργήσει αυτό που χρειαζόταν η σκηνή. Για τα εσωτερικά ημερήσια πλάνα χρησιμοποιήθηκε συχνά φυσικό φως από τα παράθυρα, ενώ στα εξωτερικά γυρίσματα η ομάδα εκμεταλλευόταν το διαθέσιμο φως όσο περισσότερο μπορούσε. Ο ίδιος ο Almendros έγραψε ότι η βασική τους προσπάθεια ήταν να καθαρίσουν την κινηματογραφική φωτογραφία από την τεχνητή γυαλάδα της εποχής και να επιστρέψουν σε μια απλούστερη αισθητική που θύμιζε τον βωβό κινηματογράφο.

Αυτό ακούγεται σήμερα σχετικά φυσιολογικό. Το 1976 όμως, όταν γυριζόταν η ταινία, δεν ήταν. Ειδικά σε μια μεγάλη αμερικανική παραγωγή εποχής, η ιδέα ότι το συνεργείο θα περίμενε το κατάλληλο φυσικό φως αντί να το δημιουργήσει τεχνητά ήταν εξαιρετικά απαιτητική. Ο Malick όμως δεν ήθελε απλώς να φωτίσει μια σκηνή, ήθελε να περιμένει τη στιγμή που η φύση θα την έκανε σωστή, και αυτή η διαφορά είναι τεράστια.

Η «μαγική ώρα»: Είκοσι λεπτά που έγιναν αιωνιότητα

Αν υπάρχει μία φράση που έχει συνδεθεί περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη με τη φωτογραφία του Days of Heaven, είναι η magic hour. Στην πραγματικότητα η μαγική ώρα δεν ήταν μία ώρα, ήταν πολύ λιγότερο. Συχνά υπήρχαν μόλις περίπου είκοσι λεπτά διαθέσιμα μετά τη δύση του ήλιου, όταν το φως είχε χαθεί από τον ουρανό αλλά η νύχτα δεν είχε ακόμη επικρατήσει. Αυτό το σύντομο χρονικό παράθυρο έδινε στον ουρανό εκείνη την ιδιαίτερη φωτεινότητα και στις φιγούρες μια σχεδόν ζωγραφική ποιότητα.

Και εδώ βρίσκεται ένα από τα πιο παράξενα στοιχεία της ταινίας. Οι σκηνές που σήμερα μοιάζουν ήρεμες και απόλυτα ελεγχόμενες στην πραγματικότητα γυρίστηκαν μέσα σε ένα εξαιρετικά πιεστικό χρονικό πλαίσιο. Το φως έφευγε, και μαζί του έφευγε και η δυνατότητα να συνεχιστεί το γύρισμα. Ο Malick έπρεπε να ξέρει ακριβώς τι ήθελε, ο Almendros έπρεπε να ξέρει πώς να το φωτογραφίσει, οι ηθοποιοί και το συνεργείο έπρεπε να κινηθούν μέσα σε αυτό το μικρό παράθυρο χρόνου. Και κάπως έτσι η τεχνική δυσκολία έγινε μέρος της αισθητικής της ταινίας. Το φως που χάνεται δεν είναι απλώς όμορφο, είναι φως που πεθαίνει, και αυτό ταιριάζει απόλυτα με μια ταινία που μιλά για ανθρώπους οι οποίοι γνωρίζουν, χωρίς ακόμη να το καταλαβαίνουν, ότι η ευτυχία τους δεν πρόκειται να διαρκέσει.

Η ζωγραφική μέσα στο Days of Heaven

Ο Almendros και ο Malick δεν κοιτούσαν μόνο τον κινηματογράφο, κοιτούσαν και τη ζωγραφική. Αναφορές όπως ο Andrew Wyeth και ο Edward Hopper βρίσκονται πίσω από την εικαστική αντίληψη της ταινίας, μαζί με τον πρώιμο κινηματογράφο και τις εικόνες της βωβής περιόδου. Αν δούμε προσεκτικά την ταινία, η σχέση είναι εμφανής. Οι άνθρωποι συχνά τοποθετούνται μέσα σε μεγάλα οριζόντια κάδρα, το σπίτι του αγρότη στέκεται μόνο του μέσα στην απεραντοσύνη, οι εργάτες μοιάζουν σαν μικρές φιγούρες μέσα στα χωράφια, τα σώματα γίνονται σιλουέτες και ο ουρανός καταλαμβάνει μεγάλο μέρος του κάδρου. Δεν υπάρχει η ανάγκη να γεμίσει κάθε γωνιά, υπάρχει χώρος για να αναπνεύσει η εικόνα, και μέσα σε αυτόν τον χώρο βρίσκεται η μοναξιά των ανθρώπων. Το ενδιαφέρον είναι ότι ο Almendros δεν προσπάθησε να μιμηθεί απλώς έναν πίνακα, προσπάθησε να μεταφέρει στον κινηματογράφο έναν συγκεκριμένο τρόπο παρατήρησης.

Η κάμερα δεν κοιτάζει απλώς τους ανθρώπους

Ένα από τα χαρακτηριστικά του Days of Heaven είναι ότι η κάμερα δεν αντιμετωπίζει τους ανθρώπους ως το μοναδικό κέντρο της αφήγησης. Μπορεί να παρακολουθεί έναν χαρακτήρα και ξαφνικά να ενδιαφερθεί περισσότερο για τον ουρανό, μπορεί να ξεκινήσει από ένα σπίτι και να ανοίξει προς τα χωράφια, μπορεί να αφήσει έναν άνθρωπο στην άκρη του κάδρου και να επιτρέψει στη φύση να κυριαρχήσει. Αυτό είναι μέρος της κινηματογραφικής φιλοσοφίας του Malick, ο κόσμος δεν υπάρχει για να εξυπηρετήσει τους ανθρώπους, οι άνθρωποι υπάρχουν μέσα στον κόσμο. Η Criterion έχει επισημάνει ακριβώς αυτή τη μετατόπιση στο Days of Heaven, το τοπίο δεν λειτουργεί απλώς ως φόντο της ιστορίας αλλά περνά στο προσκήνιο, ενώ το φυσικό φως και οι μεταβολές του γίνονται μέρος της ίδιας της δραματουργίας. Και εδώ ο Almendros γίνεται ιδανικός συνεργάτης, γιατί δεν φοβάται το κενό, δεν φοβάται τη σιωπή, δεν φοβάται το σκοτάδι, δεν φοβάται έναν χαρακτήρα που μοιάζει μικρός. Αντίθετα, όλα αυτά είναι μέρος της εικόνας.

Ο Almendros και η πρόκληση της όρασής του

Υπάρχει μια πλευρά της ιστορίας του Days of Heaven που είναι δύσκολο να αγνοήσει κανείς. Κατά τη διάρκεια της παραγωγής ο Almendros αντιμετώπιζε σοβαρή επιδείνωση της όρασής του. Αυτό δεν σημαίνει ότι φωτογράφισε την ταινία τυφλός, όπως συχνά επαναλαμβάνεται με υπερβολικό τρόπο. Η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη και ίσως γι' αυτό πιο ενδιαφέρουσα. Ο Almendros συνεργαζόταν στενά με τους camera operators και χρησιμοποιούσε βοηθητικά μέσα, μεταξύ άλλων Polaroid δοκιμές, για να ελέγχει την εικόνα, τις οποίες εξέταζε με πολύ ισχυρά γυαλιά. Παράλληλα, λόγω των συνδικαλιστικών κανονισμών δεν μπορούσε να χειρίζεται ο ίδιος την κάμερα σε κάθε περίπτωση και έπρεπε να οργανώνει τις κινήσεις και τις θέσεις της κάμερας μαζί με τους συνεργάτες του.

Η ειρωνεία είναι σχεδόν ποιητική. Ένας άνθρωπος που έχανε σταδιακά την όρασή του δημιουργούσε μία από τις πιο ακριβείς και αναγνωρίσιμες οπτικές εμπειρίες του αμερικανικού κινηματογράφου. Αλλά δεν θα πρέπει να το αντιμετωπίσουμε σαν κάποιο θαύμα. Η εικόνα του Days of Heaven δεν δημιουργήθηκε επειδή ο Almendros είχε λιγότερη όραση, δημιουργήθηκε επειδή είχε τεράστια οπτική εμπειρία, και επειδή γνώριζε τι ήθελε να δει ακόμη και όταν οι συνθήκες γίνονταν όλο και πιο δύσκολες.

Η φωτιά, τα έντομα και η απρόβλεπτη φύση

Το Days of Heaven δεν είναι μια ταινία που απλώς φωτογραφίζει όμορφα τοπία. Η φύση μπορεί ανά πάσα στιγμή να γίνει απειλητική. Η περίφημη σκηνή της φωτιάς στα χωράφια ήταν πραγματικά δύσκολη και επικίνδυνη, με τον Almendros να αναφέρεται στο βιβλίο του στην ταχύτητα με την οποία εξαπλωνόταν η φωτιά και στο πόσο επικίνδυνη μπορούσε να γίνει η διαδικασία. Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η σκηνή με τα σμήνη των ακρίδων, όπου για τα κοντινά πλάνα χρησιμοποιήθηκαν πραγματικές ακρίδες, ενώ για τα μεγάλα πλάνα η ομάδα κατέφυγε σε ιδιαίτερα ευρηματικές τεχνικές λύσεις ώστε κατά την προβολή να δημιουργείται η αίσθηση των εντόμων που κινούνται προς τα πάνω. Είναι ένα καλό παράδειγμα της σχέσης τους. Ο Malick έθετε το πρόβλημα, ο Almendros αναζητούσε τη φωτογραφική λύση, και κανείς από τους δύο δεν ενδιαφερόταν ιδιαίτερα για το αν η λύση ήταν συμβατική.

Όταν ο Haskell Wexler συνέχισε το έργο του Almendros

Η παραγωγή του Days of Heaven ήταν τόσο απαιτητική ώστε η ιστορία της φωτογραφίας του δεν τελειώνει αποκλειστικά με τον Almendros. Ο Almendros αναγκάστηκε να αποχωρήσει πριν ολοκληρωθούν τα γυρίσματα, λόγω προηγούμενης επαγγελματικής δέσμευσης στον François Truffaut. Τη δουλειά συνέχισε ο Haskell Wexler, ένας από τους σημαντικότερους Αμερικανούς διευθυντές φωτογραφίας της εποχής. Η επίσημη καταγραφή της Criterion αναφέρει τον Almendros ως cinematographer και τον Wexler για additional photography.

Το γεγονός αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, γιατί η τελική ταινία δεν μοιάζει σαν να έχει δύο διαφορετικές φωτογραφικές ταυτότητες. Ο Wexler συνέχισε τη μέθοδο που είχε ήδη διαμορφωθεί, το φυσικό φως παρέμεινε βασικό, η διάχυση δεν χρησιμοποιήθηκε με τον συμβατικό τρόπο, και η αισθητική που είχε δημιουργήσει ο Almendros παρέμεινε ο βασικός κανόνας. Αυτό εξηγεί γιατί το τελικό αποτέλεσμα μοιάζει ενιαίο.

Η μεγάλη αναγνώριση: Oscar και Cannes

Το Days of Heaven κυκλοφόρησε το 1978 και δεν έγινε μεγάλη εμπορική επιτυχία. Η καλλιτεχνική του πορεία όμως ήταν διαφορετική. Το 1979 ο Terrence Malick κέρδισε το βραβείο Σκηνοθεσίας στις Κάννες. Την ίδια χρονιά, στα 51α Academy Awards, ο Néstor Almendros κέρδισε το Όσκαρ Καλύτερης Φωτογραφίας. Η ταινία είχε συνολικά τέσσερις υποψηφιότητες, κερδίζοντας τελικά μόνο στην κατηγορία της φωτογραφίας. Ο Almendros δεν αντιμετώπισε το βραβείο σαν προσωπικό επίτευγμα μόνο, στον λόγο του αναφέρθηκε και στους ανθρώπους που είχαν βοηθήσει να δημιουργηθούν οι εικόνες, ιδιαίτερα στον Haskell Wexler και στους camera operators. Και ίσως αυτή να είναι η σωστή αντιμετώπιση, γιατί το Days of Heaven δεν είναι η δημιουργία ενός ανθρώπου, είναι το αποτέλεσμα μιας ομάδας ανθρώπων που προσπάθησαν να ακολουθήσουν μια πολύ δύσκολη ιδέα.

Από τον Almendros στον Malick: Η εικόνα που συνεχίζει να ζει

Το Days of Heaven σήμερα δεν αντιμετωπίζεται απλώς ως μια όμορφα φωτογραφημένη ταινία, έχει γίνει σημείο αναφοράς. Η American Society of Cinematographers το έχει κατατάξει όγδοο στη λίστα με τις εκατό σημαντικότερες ταινίες ορόσημα της κινηματογραφικής φωτογραφίας του 20ού αιώνα, ανάμεσα στο Conformist και στο 2001: A Space Odyssey. Το 2007 η Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου το ενέταξε στο National Film Registry, χαρακτηρίζοντάς το έργο σημαντικό από πολιτιστική, ιστορική ή αισθητική άποψη.

Και ίσως αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι ότι η ταινία εξακολουθεί να λειτουργεί. Δεν χρειάζεται να γνωρίζει κάποιος τεχνικά πράγματα για τους φακούς, το φιλμ ή τη διαθέσιμη ποσότητα φωτός για να αισθανθεί αυτό που συμβαίνει. Αρκεί να κοιτάξει, να δει το φως να πέφτει πάνω στα χωράφια, να δει τους ανθρώπους να περπατούν μέσα στο χρυσό φως, να δει τον ουρανό να σκοτεινιάζει, και να καταλάβει, χωρίς να του το εξηγήσει κανείς, ότι αυτή η ομορφιά δεν θα κρατήσει για πάντα.

Η κληρονομιά του Néstor Almendros και του Terrence Malick

Ίσως τελικά αυτό να είναι το σημαντικότερο πράγμα που μας άφησε αυτή η συνεργασία. Όχι μια συγκεκριμένη τεχνική, όχι μόνο η χρήση του φυσικού φωτός, όχι μόνο η magic hour, αλλά ένας διαφορετικός τρόπος να αντιμετωπίζουμε την κινηματογραφική εικόνα. Ο Almendros πίστευε ότι το λειτουργικό φως μπορεί να είναι και όμορφο φως, δεν χρειαζόταν το φως να φωνάζει για να είναι εκφραστικό. Ο Malick, από την πλευρά του, κατάλαβε ότι η κάμερα μπορεί να περιμένει, μπορεί να αφήσει τη φύση να κάνει τη δουλειά της, μπορεί να κοιτάξει έναν άνθρωπο και μετά να κοιτάξει τον ουρανό, και κάπου ανάμεσα στα δύο να βρει το νόημα.

Το Days of Heaven δεν είναι μια ταινία που σου λέει τι να αισθανθείς, σε αφήνει να το βρεις, και ίσως γι' αυτό οι εικόνες της έχουν μείνει τόσο βαθιά στη μνήμη του κινηματογράφου. Δεν μοιάζουν να έχουν φωτογραφηθεί, μοιάζουν να έχουν ανακαλυφθεί. Ένα φως που κράτησε είκοσι λεπτά, ένα χωράφι που καιγόταν, ένας ουρανός που άλλαζε κάθε λεπτό, ένας άνθρωπος που έχανε την όρασή του αλλά εξακολουθούσε να ξέρει πώς ήθελε να μοιάζει η εικόνα, και ένας σκηνοθέτης που κατάλαβε ότι μερικές φορές το καλύτερο που μπορεί να κάνει η κάμερα είναι απλώς να περιμένει το φως, και όταν αυτό έρθει, να πατήσει το κουμπί.

Γιάννης Κίντζιος , Αύγουστος 2026

Συχνές ερωτήσεις για τον Néstor Almendros, τον Terrence Malick και το Days of Heaven

Ποια ήταν η σχέση του Néstor Almendros με τον Terrence Malick;

Ο Almendros ήταν ο βασικός διευθυντής φωτογραφίας του Days of Heaven. Η συνεργασία τους βασίστηκε σε μια κοινή αντίληψη για την κινηματογραφική εικόνα, με ιδιαίτερη έμφαση στο φυσικό φως, στην απλότητα του φωτισμού και στην οπτική αφήγηση.

Γιατί το Days of Heaven θεωρείται τόσο σημαντικό για την κινηματογραφική φωτογραφία;

Επειδή η ταινία χρησιμοποίησε το φυσικό φως σε εξαιρετικά μεγάλο βαθμό και ανέδειξε τη σύντομη περίοδο του λυκόφωτος ως βασικό δραματουργικό και αισθητικό εργαλείο. Η φωτογραφία της ταινίας θεωρείται πλέον ορόσημο στην ιστορία του κινηματογράφου.

Τι είναι η «magic hour» στο Days of Heaven;

Είναι η σύντομη περίοδος γύρω από τη δύση ή την ανατολή του ήλιου κατά την οποία ο ουρανός παραμένει φωτεινός, ενώ το άμεσο ηλιακό φως έχει σχεδόν εξαφανιστεί. Στην ταινία το χρονικό περιθώριο για πολλά από αυτά τα γυρίσματα ήταν περίπου είκοσι λεπτά.

Γυρίστηκε πραγματικά το Days of Heaven στο Τέξας;

Όχι. Η ιστορία τοποθετείται στο Τέξας του 1916, αλλά μεγάλο μέρος της ταινίας γυρίστηκε στην Alberta του Καναδά, η οποία χρησιμοποιήθηκε για να αναπαραστήσει τις μεγάλες πεδιάδες της αμερικανικής ενδοχώρας.

Κέρδισε ο Néstor Almendros Όσκαρ για το Days of Heaven;

Ναι. Ο Almendros κέρδισε το Όσκαρ Καλύτερης Φωτογραφίας στα 51α Academy Awards, το 1979, για την ταινία Days of Heaven.

Ο Haskell Wexler φωτογράφισε επίσης το Days of Heaven;

Ναι. Ο Wexler ανέλαβε πρόσθετη φωτογραφία μετά την αποχώρηση του Almendros από την παραγωγή. Η επίσημη καταγραφή της Criterion τον αναφέρει ως cinematographer για additional photography.

Γιατί ο Néstor Almendros αποχώρησε από την ταινία;

Ο Almendros αναγκάστηκε να αποχωρήσει πριν ολοκληρωθεί η παραγωγή λόγω προηγούμενης επαγγελματικής δέσμευσης στον François Truffaut.

Επηρέασε η επιδείνωση της όρασης του Almendros τη δουλειά του;

Ναι. Ο Almendros αντιμετώπιζε σοβαρή επιδείνωση της όρασής του κατά τη διάρκεια της παραγωγής και χρησιμοποίησε βοηθητικές διαδικασίες, όπως δοκιμές με Polaroid και τη στενή συνεργασία των camera operators, για τον έλεγχο των εικόνων.

Ποιους ζωγράφους και κινηματογραφιστές είχαν ως αναφορές;

Μεταξύ των σημαντικών αναφορών βρίσκονταν ο Andrew Wyeth, ο Edward Hopper και ο πρώιμος βωβός κινηματογράφος, ιδιαίτερα η απλότητα με την οποία χρησιμοποιούσε το φυσικό φως.

Ποιο βραβείο κέρδισε ο Terrence Malick στις Κάννες για το Days of Heaven;

Ο Malick κέρδισε το Βραβείο Σκηνοθεσίας στο Φεστιβάλ των Καννών το 1979.

Γιατί το Days of Heaven εξακολουθεί να θεωρείται σημαντικό σήμερα;

Επειδή η ταινία απέδειξε ότι η κινηματογραφική φωτογραφία μπορεί να λειτουργήσει όχι μόνο ως αισθητική αλλά ως ουσιαστικό μέρος της αφήγησης. Το 2007 εντάχθηκε στο National Film Registry της Library of Congress και συνεχίζει να θεωρείται σημείο αναφοράς για τη χρήση του φυσικού φωτός στον κινηματογράφο. 

Βασικές πηγές έρευνας

  • American Society of Cinematographers — Photographing Days of Heaven
    Το σημαντικότερο πρωτογενές υλικό για το άρθρο, καθώς πρόκειται για κείμενο του ίδιου του Néstor Almendros σχετικά με τις τεχνικές και τις καλλιτεχνικές επιλογές της ταινίας.
  • The Criterion Collection — Days of Heaven
    Στοιχεία για την ταινία, τους συντελεστές, τον Almendros, τον Haskell Wexler και το σύγχρονο restoration.
  • The Criterion Collection — Days of Heaven: On Earth as It Is in Heaven
    Κριτική και ανάλυση της σχέσης ανθρώπου, φύσης, φωτός και κινηματογραφικής αφήγησης.
  • Academy of Motion Picture Arts and Sciences — 51st Academy Awards
    Επίσημη επιβεβαίωση του Oscar Καλύτερης Φωτογραφίας στον Néstor Almendros.
  • Festival de Cannes — Days of Heaven
    Επίσημα στοιχεία για την ταινία, τη συμμετοχή της στις Κάννες και το Βραβείο Σκηνοθεσίας του Terrence Malick το 1979.
  • Library of Congress — National Film Registry
    Επίσημη καταγραφή της ένταξης του Days of Heaven στο National Film Registry το 2007.
  • American Society of Cinematographers — 100 Milestone Films in Cinematography
    Για τη θέση του Days of Heaven στην ιστορία της κινηματογραφικής φωτογραφίας.

Πρωτογενείς μαρτυρίες του Almendros

American Society of Cinematographers: Photographing Days of Heaven
https://theasc.com/article/photographing-days-of-heaven/
Κείμενο γραμμένο από τον ίδιο τον Néstor Almendros για τις τεχνικές και τις καλλιτεχνικές επιλογές της ταινίας. Η πιο σημαντική πρωτογενής πηγή του άρθρου.

Film Comment: Interview, Néstor Almendros
https://www.filmcomment.com/article/interview-nestor-almendros/
Συνέντευξη όπου ο Almendros μιλά συγκεκριμένα για τη δουλειά του στο Days of Heaven, λίγο μετά την κυκλοφορία της ταινίας.

Κριτική και ανάλυση

Criterion Collection: Days of Heaven, On Earth as It Is in Heaven
https://www.criterion.com/current/posts/555-days-of-heaven-on-earth-as-it-is-in-heaven
Δοκίμιο του Adrian Martin για τη σχέση ανθρώπου, φύσης, φωτός και κινηματογραφικής αφήγησης στην ταινία.

Criterion Collection: Days of Heaven
https://www.criterion.com/films/213-days-of-heaven
Βασική σελίδα της ταινίας, με στοιχεία για τους συντελεστές, τον Almendros και τον Haskell Wexler.

Επίσημη τεκμηρίωση βραβείων και καταλόγων

Academy of Motion Picture Arts and Sciences: 1979 Academy Awards
https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/1979
Επίσημη καταγραφή του Όσκαρ Καλύτερης Φωτογραφίας στον Néstor Almendros στα 51α βραβεία.

Library of Congress: Librarian of Congress Announces National Film Registry Selections for 2007
https://www.loc.gov/item/prn-07-254/librarian-of-congress-announces-2007-film-registry/2007-12-27/
Η επίσημη ανακοίνωση της ένταξης του Days of Heaven στο National Film Registry, με ρητή αναφορά στη φωτογραφία του Almendros και του Wexler.



Σχετικά Άρθρα 

Βιτόριο Στοράρο και Μπερνάρντο Μπερτολούτσι - Κινηματογραφική αφήγηση , Φως και Χρώμα 





Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις