Alfred Hitchcock και Robert Burks: Η φωτογραφία στο Vertigo

 

Alfred Hitchcock και Robert Burks — Το φως που ζαλίζει

 Ο σκηνοθέτης Alfred Hitchcock και ο διευθυντής φωτογραφίας Robert Burks

Πώς ένα κλιμακοστάσιο σε μακέτα, ξαπλωμένο στο πλάι στο πάτωμα ενός στούντιο, βοήθησε να γεννηθεί μία από τις πιο χαρακτηριστικές οπτικές εμπειρίες στην ιστορία του κινηματογράφου.

Το Vertigo δεν είναι απλώς μια ταινία για έναν άνθρωπο που φοβάται το ύψος. Είναι μια ταινία για την επιθυμία, την εμμονή και την προσπάθεια ενός ανθρώπου να ξαναχτιστεί σύμφωνα με την εικόνα που έχει πλάσει στο μυαλό του. Και είναι, ταυτόχρονα, μια από τις πιο χαρακτηριστικές αποδείξεις ότι η κάμερα μπορεί να κάνει τον θεατή να αισθανθεί μια ψυχολογική κατάσταση ρεαλιστικά σαν να την ζει ο ίδιος.

Πίσω από αυτή την εμπειρία βρίσκεται ο Robert Burks, ο διευθυντής φωτογραφίας που ο Alfred Hitchcock εμπιστεύτηκε σε δώδεκα ταινίες. Στο Vertigo, περισσότερο ίσως από οποιαδήποτε άλλη συνεργασία τους, ο Burks χρειάστηκε να μετατρέψει μια αφηρημένη ψυχολογική κατάσταση σε συγκεκριμένη κινηματογραφική γλώσσα, μέσα από το χρώμα, τη διάχυση, την κίνηση της κάμερας, την προοπτική και το φως. 

Υπήρχε μάλιστα μια εικόνα που ο Hitchcock ήθελε να πραγματοποιήσει  από την εποχή του Rebecca το 1940. Ήθελε λοιπόν να απεικονίσει το βλέμμα ενός ανθρώπου που κοιτάζει προς τα κάτω από μια σκάλα και αισθάνεται το έδαφος να απομακρύνεται κάτω από τα πόδια του, ενώ ο ίδιος παραμένει ακίνητος.

Για να γίνει πραγματικότητα αυτή η εικόνα χρειάστηκαν σχεδόν δύο δεκαετίες, μια μικρογραφία σκάλας απλωμένη στο πάτωμα ενός στούντιο και η τεχνική ευφυΐα ανθρώπων που ήξεραν πώς να μετατρέπουν έναν πρακτικό περιορισμό σε κινηματογραφική εφεύρεση.

Η καριέρα του Robert Burks πριν από το Vertigo

Ο Robert Burks γεννήθηκε στο Chino της Καλιφόρνιας στις 4 Ιουλίου 1909 και ξεκίνησε την επαγγελματική του πορεία από έναν χώρο αρκετά διαφορετικό από εκείνον που θα τον έκανε τελικά γνωστό. Στα τέλη της δεκαετίας του 1930 εργάστηκε στη Warner Bros. ως τεχνικός ειδικών εφέ, αποκτώντας εμπειρία στις μικρογραφίες, στα matte shots ( ενώνονται δύο ή περισσότερες εικόνες σε ένα ενιαίο τελικό πλάνο για τη δημιουργία φανταστικών κόσμων ) , στις ψευδαισθήσεις προοπτικής και σε μια σειρά από τεχνικές που αργότερα θα αποδεικνύονταν πολύτιμες στη διεύθυνση φωτογραφίας.

Το ντεμπούτο του ως διευθυντή φωτογραφίας ήρθε το 1944 με το σύντομο μουσικό φιλμ Jammin' the Blues. Λίγα χρόνια αργότερα, το 1949, ανέλαβε την φωτογραφία στο The Fountainhead του King Vidor, μια απαιτητική ασπρόμαυρη παραγωγή με έντονα φωτιστικά κοντράστ.

Η γνωριμία του με τον Hitchcock ξεκίνησε το 1951, με το Strangers on a Train. Το φινάλε με το περιστρεφόμενο καρουζέλ έδειξε από νωρίς ότι ο Hitchcock είχε βρει έναν συνεργάτη που κατανοούσε όχι μόνο τη φωτογραφική σύνθεση αλλά και τη μηχανική πίσω από τα σύνθετα οπτικά εφέ.

Για τα επόμενα δεκατρία χρόνια, μέχρι το Marnie του 1964, ο Burks φωτογράφισε δώδεκα ταινίες του Hitchcock. Ανάμεσά τους βρίσκονται τα Rear Window, To Catch a Thief, Vertigo, North by Northwest και το The Birds.

Το "To Catch a Thief " του χάρισε το μοναδικό του Όσκαρ, το 1955, για μια φωτογραφία εντελώς διαφορετική από τη σκοτεινή ψυχολογία του Vertigo, δηλαδή έγχρωμη, φωτεινή και λουσμένη στον ήλιο της Κυανής Ακτής.

Vertigo (1958): η αίσθηση της ζάλης

Λίγα λόγια για το έργο

Το Vertigo (1958) του Alfred Hitchcock, βασισμένο στο γαλλικό μυθιστόρημα D'entre les morts, παρακολουθεί τον πρώην ντετέκτιβ Scottie (James Stewart), ο οποίος υποφέρει από ακροφοβία και ιλιγγιώδη φόβο των υψών. Όταν προσλαμβάνεται για να παρακολουθήσει τη Madeleine (Kim Novak), μια γυναίκα εμμονική με το παρελθόν, βυθίζεται σε ένα επικίνδυνο παιχνίδι ερωτικής διαστροφής, ψευδαισθήσεων και ολέθριας εμμονής. Όταν η Madeleine φαίνεται να πέφτει από το κωδωνοστάσιο μιας ισπανικής αποστολής, ο Scottie καταρρέει ψυχολογικά. Αργότερα συναντά τη Judy, μια γυναίκα που της μοιάζει εκπληκτικά, και προσπαθεί μανιακά να τη μεταμορφώσει στη νεκρή του αγάπη, αποκαλύπτοντας μια σκοτεινή πλεκτάνη.

Τι κρατάμε ως φωτογράφοι

Ο διευθυντής φωτογραφίας Robert Burks, αξιοποιώντας το φορμά VistaVision, παραδίδει ένα σεμινάριο οπτικής αφήγησης δείχνοντάς μας ότι η φωτογραφία στον κινηματογράφο μπορεί να αποδώσει όχι μόνο όσα βλέπει ένας χαρακτήρας, αλλά και όσα αισθάνεται.

Παρακολουθώντας την ταινία παρατηρούμε ότι ο Burks με την καθοδήγηση του Hitchcock βέβαια , μετέτρεψε το χρώμα της ταινίας σε αφήγηση, χρησιμοποιήσε το φως και διάφορα εφέ για να απομονώνει χαρακτήρες, παραμόρφωσε την προοπτική με το περίφημο dolly zoom και σύνθεσε σκηνές με ιδιαιτερότητα και μυστήριο μέσα από αντανακλάσεις ( Ο καθρέφτης στο εστιατόριο Ernie’s) .

Βλέποντας την ταινία λοιπόν ο φωτογράφος παρακινείται να μην μένει μόνο στην αποτύπωση της αντικειμενικής πραγματικότητας αλλά να χρησιμοποιεί το χρώμα και την παραμόρφωση του φακού για να εκφράσει την εσωτερική κατάσταση των θεμάτων του. Ο Burks επισεις μας προτρέπει να πειραματιζόμαστε με το φως μέσα από τις κουρτίνες, την ομίχλη ή τον διάχυτο φωτισμό. Να εξερευνούμε και να αποτυπώνουμε τα θέματά μας με ευρυγώνιους φακούς, έντονες προοπτικές και ασυνήθιστες γωνίες όταν το απαιτεί η αφήγηση ή η ιστορία που θέλουμε να αναδείξουμε. Να δημιουργούμε μέσα από καθρέφτες εικόνες με διπλές αναγνώσεις και να έχουμε υπόψη ότι κάθε επιλογή φωτός, φακού και κάδρου πρέπει να έχει αφηγηματικό λόγο.

Αποφθέγματα και αρχές του Robert Burks

"Μακριά, στο βάθος, μπορούσες να δεις μια πόλη. Έτσι προέκυψε η λύση του matte shot. "

Η φωτογραφία στο Vertigo 

Η ιστορία πίσω από το Vertigo ήταν σχεδόν τόσο περίεργη και διαταραγμένη όσο και η ψυχολογία του πρωταγωνιστή του. Η ταινία βασίστηκε στο γαλλικό μυθιστόρημα D'entre les morts των Pierre Boileau και Thomas Narcejac και το σενάριο πέρασε από διαδοχικά χέρια, πριν πάρει την τελική του μορφή από τον Samuel Taylor.

Κατά τη διάρκεια της προπαραγωγής, ο Hitchcock αντιμετώπισε σοβαρά προβλήματα υγείας και υποβλήθηκε σε δύο χειρουργικές επεμβάσεις ενώ για τον πρωταγωνιστικό γυναικείο ρόλο είχε αρχικά επιλέξει τη Vera Miles, όμως η εγκυμοσύνη της την οδήγησε εκτός παραγωγής και τη θέση της πήρε τελικά η Kim Novak.

Η ταινία θα απαιτούσε από τον Burks κάτι περισσότερο από μια καλή φωτογραφία. Θα απαιτούσε έναν τρόπο να κινηματογραφηθεί η ίδια η αίσθηση της ζάλης.

Η σκάλα που δεν υπήρχε ποτέ

Το πιο θρυλικό τεχνικό επίτευγμα του Vertigo γεννήθηκε από έναν πρακτικό συλλογισμό αλλά και ένα υπολογισμό κόστους. Για να αποδοθεί η αίσθηση που ζητούσε ο Hitchcock, μια κάμερα που ζουμάρει προς τα μέσα ενώ ταυτόχρονα απομακρύνεται πάνω σε τροχιές, κρατώντας τον πρωταγωνιστή σταθερό στο κάδρο ενώ το φόντο τεντώνεται και παραμορφώνεται, θα έπρεπε κανονικά να κατασκευαστεί ένα τεράστιο μηχανικό rig (σύστημα υποστήριξης, σκελετού ή μηχανικής διάταξης για την κίνηση της κάμερας) στο πραγματικό, κάθετο ύψος του κωδωνοστασίου. Το κόστος αυτής της λύσης υπολογίστηκε στις 50.000 δολάρια, ένα ποσό απαγορευτικό ακόμη και για παραγωγή της Paramount.

Η ομάδα όμως βρήκε έναν πολύ πιο έξυπνο τρόπο. Αντί να κατασκευάσουν ολόκληρη τη σκάλα σε πραγματικές διαστάσεις,  αναπαρήγαγαν τη σκάλα ως μικρογραφία, την άπλωσαν στο πάτωμα ενός στούντιο, και γύρισαν το ζουμ-ντόλι πλάνο οριζόντια αντί για κάθετα. Το τελικό κόστος αυτής της εκδοχής λένε κάποιοι κύκλοι ότι ήταν μόλις 1.900 δολάρια και όχι τα 19.000 που αναφέρουν συχνά δημοφιλείς, αλλά λιγότερο τεκμηριωμένες αφηγήσεις στο διαδίκτυο. Η τεχνική εφεύρεση μάλιστα αποδίδεται στον Irmin Roberts, κάμεραμαν του δεύτερου συνεργείου της Paramount, ο οποίος, παρά τη σημασία της συνεισφοράς του, δεν αναφέρεται καν στους τίτλους της ταινίας.

Πάντως το αποτέλεσμα έγινε αργότερα γνωστό ως dolly zoom ( εφέ Vertigo ) και πέρασε στην κινηματογραφική γλώσσα ως ένας από τους πιο χαρακτηριστικούς τρόπους οπτικής απόδοσης της αποσταθεροποίησης.

Το χρώμα στην ταινία Vertigo : Το πράσινο φως της ανάστασης

Αν υπάρχει ένα χρώμα που συνδέθηκε ιδανικά με το Vertigo, αυτό είναι το πράσινο.

Το χρώμα εδώ δεν λειτουργεί διακοσμητικά αλλά ακολουθεί την ροή και τη ψυχολογία της ιστορίας αποκτώντας σχεδόν μια υπερφυσική σημασία.

Η πιο χαρακτηριστική στιγμή συμβαίνει όταν η Judy βγαίνει από το μπάνιο ενός δωματίου ξενοδοχείου ολοκληρωτικά μεταμορφωμένη πια στη νεκρή Madeleine. Ο Robert Burks εκμεταλλεύεται το απόκοσμο πράσινο φως της επιγραφής νέον που τρυπώνει από το παράθυρο, λούζοντας τη σιλουέτα της με μια φασματική, σχεδόν νεκρική λάμψη. Το έντονο αυτό πράσινο δεν λειτουργεί ως απλός ατμοσφαιρικός φωτισμός αλλά ως οπτική ψύχωση, ανασταίνοντας το φάντασμα μιας ανάμνησης και επισφραγίζοντας την οριστική βύθιση του Scottie στη δική του παραίσθηση.

Η Judy δεν επιστρέφει απλώς ως Madeleine αλλά για λίγα δευτερόλεπτα μοιάζει σαν να έχει επιστρέψει από τον κόσμο των νεκρών.

φΟ Burks ενίσχυσε αυτή την αίσθηση και σε άλλα σημεία της ταινίας, χρησιμοποιώντας ειδικά διαμορφωμένα φίλτρα διάχυσης στα εξωτερικά γυρίσματα του San Francisco. Η Madeleine αποκτά έτσι μια σταθερή οπτική ιδιότητα μοιάζοντας να βρίσκεται πάντα λίγο έξω από τον πραγματικό κόσμο, σαν φιγούρα μέσα σε ομίχλη.

VistaVision: η καθαρότητα της εικόνας

Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο της εικόνας του Vertigo είναι το VistaVision, δηλαδή τη διαδικασία κινηματογράφησης της Paramount που χρησιμοποιούσε το 35mm φιλμ οριζόντια μέσα στην κάμερα, με πλαίσιο οκτώ διάτρητων οπών αντί για τις τέσσερις του συμβατικού 35mm.  Η φυσική συνέπεια αυτής της διαδικασίας ήταν η δημιουργία ενός αρνητικού με διπλάσια επιφάνεια από το συνηθισμένο των 35mm.

Η μεγαλύτερη λοιπόν επιφάνεια του αρνητικού έδινε στην εικόνα εξαιρετική λεπτομέρεια και καθαρότητα. Για τον Burks αυτό ήταν ιδιαίτερα χρήσιμο, επειδή μπορούσε να διατηρεί σημαντική πληροφορία τόσο στα πρόσωπα και στα αντικείμενα του προσκηνίου όσο και στα μεγάλα βάθη του San Francisco.

Το φιλμ ήταν Eastman ευαισθησίας 25 ASA, σχεδιασμένο για τεχνητό φωτισμό, ενώ η επεξεργασία και η εκτύπωση έγιναν μέσω της Technicolor.

Συνεπώς αν και η τεχνική ποιότητα της εικόνας έχει σημασία δεν είναι αυτοσκοπός. Στο Vertigo, η καθαρότητα μέσα από την διαδικασία VistaVision γίνεται μέρος ενός κόσμου που μοιάζει πραγματικός ακριβώς επειδή η ψυχολογία των χαρακτήρων τον παραμορφώνει.

Ο καθρέφτης του Ernie's

Η πρώτη εμφάνιση της Madeleine στο Ernie's ( πολυτελές εστιατόριο ) είναι ένα από τα πιο μελετημένα πλάνα του Vertigo.

Η κάμερα, τοποθετημένη σε γωνία ως προς έναν τεράστιο καθρέφτη του τοίχου, παρακολουθεί την Kim Novak καθώς κινείται μέσα στο εστιατόριο. Για μια στιγμή, το πραγματικό της προφίλ και η αντανάκλασή του συνυπάρχουν στο ίδιο κάδρο.

Η εικόνα αποκαλύπτει κάτι για τον χαρακτήρα πριν ακόμη μιλήσει, η Madeleine έχει δύο πρόσωπα. Υπάρχει ως πραγματική γυναίκα και ως εικόνα μέσα στο μυαλό του Scottie.

Ο καθρέφτης δεν χρησιμοποιείται απλώς για να δημιουργήσει ένα εντυπωσιακό πλάνο αλλά γίνεται μια οπτική προειδοποίηση για το τι θα ακολουθήσει στη ταινία. Στο Vertigo, αυτό που βλέπουμε δεν είναι απαραίτητα αυτό που υπάρχει.

Η πτώση από τον πύργο

Οι σκηνές της πτώσης από τον πύργο απαιτούσαν έναν συνδυασμό πραγματικής δράσης, ειδικών εφέ και κινηματογραφικής "απάτης".

Για τις σκηνές όπου η Madeleine φαίνεται να πέφτει από τον πύργο, η stunt γυναίκα Polly Burson έπεσε στην πραγματικότητα πενήντα πόδια μέσα σε δίχτυ τσίρκου αγορασμένο πρόσφατα από τους Ringling Bros, περιστρεφόμενη στον αέρα για να δημιουργηθεί η εντύπωση μιας πολύ μεγαλύτερης πτώσης.

Για τα πλάνα που έπρεπε να δώσουν την εντύπωση ότι το σώμα απομακρύνεται βαθιά μέσα στον χώρο του κωδωνοστασίου, η ομάδα των ειδικών εφέ χρησιμοποίησε μια διαφορετική λύση, μια τεχνική που ο Hitchcock είχε ήδη αναπτύξει δεκαπέντε χρόνια πριν, για την πτώση του Norman Lloyd από το Άγαλμα της Ελευθερίας στο Saboteur.

 Ένα μεταλλικό ομοίωμα σώματος, κατασκευασμένο από γύψινο καλούπι της ηθοποιού, στερεώθηκε σε έναν μακρύ μαύρο σωλήνα, που περιστρέφεται μηχανικά σε διάφορες κατευθύνσεις,  και κινηματογραφήθηκε από ψηλά μέσα σε έναν χώρο καλυμμένο με μαύρο βελούδο.

Η κινηματογραφική πτώση, όπως και η ζάλη, δεν χρειάζεται να είναι πραγματική για να γίνει αισθητή.

Η σκηνή που δεν έφτασε ποτέ στο τελικό μοντάζ

Πάντως δεν έφτασαν όλα τα γυρίσματα ( σκηνές ) στο τελικό μοντάζ.

Μια εναλλακτική κατάληξη, στην οποία ο Scottie και η Midge ακούν από το ραδιόφωνο ότι ο Gavin Elster συνελήφθη στην Ελβετία, γυρίστηκε αλλά τελικά εγκαταλείφθηκε. Η ταινία κατέληξε έτσι στη μοναχική εικόνα του Scottie στην άκρη του κωδωνοστασίου, χωρίς την πρόσθετη πληροφορία που θα έκλεινε πιο συμβατικά την υπόθεση.

Στην εφιαλτική σκηνή της ψυχολογικής κατάρρευσης του Scottie, τα χρώματα αλλάζουν, οι εικόνες παραμορφώνονται και τα λουλούδια της Madeleine μετατρέπονται σε σχεδόν αφηρημένα σχήματα.

Η σεκάνς σχεδιάστηκε από τον ζωγράφο John Ferren, ο οποίος έφερε στην ταινία μια αισθητική βαθιά επηρεασμένη από τον υπερρεαλισμό.

Εδώ ο Hitchcock και ο Burks εγκαταλείπουν σχεδόν ολοκληρωτικά τον ρεαλιστικό χώρο και μπαίνουν μέσα στο μυαλό του χαρακτήρα.

Το σκοτεινό φινάλε μιας λαμπρής συνεργασίας

Η συνεργασία Hitchcock–Burks συνεχίστηκε μέχρι το Marnie το 1964. Μέσα σε δεκατρία χρόνια είχαν δημιουργήσει μαζί μια σειρά ταινιών που σήμερα θεωρούνται βασικά σημεία αναφοράς για τη σχέση σκηνοθεσίας και φωτογραφίας.

Το τέλος της συνεργασίας τους, όμως, προκύπτει από κάτι που δεν έχει να κάνει με την λαμπρή επαγγελματική τους σχέση αλλά με ένα τραγικό γεγονός.

Στις 13 Μαΐου 1968, ο Burks και η σύζυγός του Elisabeth σκοτώθηκαν σε πυρκαγιά στο σπίτι τους. Η πιθανότερη αιτία ήταν ότι ο Burks αποκοιμήθηκε ενώ κάπνιζε στο κρεβάτι.

Ο Hitchcock, που θεωρούσε τον Burks έναν από τους ελάχιστους πραγματικά προσωπικούς φίλους του μέσα στη βιομηχανία, δεν ξεπέρασε εύκολα αυτή την απώλεια.

Η κληρονομιά μιας ζάλης που δεν σταμάτησε ποτέ

Το Vertigo δεν αναγνωρίστηκε αμέσως ως το αριστούργημα που θεωρείται σήμερα. Η θέση του στην ιστορία του κινηματογράφου χτίστηκε σταδιακά, μέσα από διαδοχικές επανεκτιμήσεις.

Στις ψηφοφορίες του Sight & Sound δεν μπήκε αρχικά στη δεκάδα. Το 1982 εμφανίστηκε για πρώτη φορά στην έβδομη θέση, ανέβηκε στην τέταρτη το 1992 και στη δεύτερη το 2002. Το 2012 έφτασε στην κορυφή, εκτοπίζοντας το Citizen Kane. Στην επόμενη ψηφοφορία, το 2022, βρέθηκε στη δεύτερη θέση, πίσω από το Jeanne Dielman ( 1975 ).

Αντίστοιχη ήταν και η πορεία του στη λίστα του American Film Institute. Από την 61η θέση το 1998 ανέβηκε στην ένατη στην αναθεωρημένη έκδοση του 2007.

Η καθυστερημένη αυτή αναγνώριση ταιριάζει παράξενα με τη φύση της ίδιας της ταινίας. Το Vertigo δεν εξαντλείται στην πρώτη θέαση. 

Και η φωτογραφία του Robert Burks κατέχει κεντρική θέση σε αυτή την εμπειρία.

Το πράσινο φως, η διάχυση, η καθαρότητα του VistaVision, οι καθρέφτες, οι παραμορφωμένες προοπτικές και η περίφημη κίνηση zoom-dolly δεν είναι απλώς τεχνικά εφέ. Μαζί συνθέτουν ένα ενιαίο οπτικό σύστημα που μετατρέπει την εμμονή σε χώρο και τη ζάλη σε εικόνα.

Ίσως γι’ αυτό το Vertigo εξακολουθεί να μας καλεί να το ξαναδούμε. Όχι επειδή μας δείχνει έναν άνθρωπο που φοβάται το ύψος, αλλά επειδή μάς βάζει μέσα στο βλέμμα ενός ανθρώπου που δεν μπορεί πια να ξεχωρίσει την πραγματικότητα από την εικόνα που επιθυμεί.

Και όταν η κάμερα αρχίζει να στροβιλίζεται μαζί του, ο θεατής δεν παρακολουθεί απλώς την εμμονή αλλά τη νιώθει.

Συχνές ερωτήσεις για τον Alfred Hitchcock και τον Robert Burks

Πόσες ταινίες έκαναν μαζί ο Alfred Hitchcock και ο Robert Burks;

Ο Hitchcock και ο Burks συνεργάστηκαν σε δώδεκα ταινίες, από το Strangers on a Train το 1951 μέχρι το Marnie το 1964. Ανάμεσά τους βρίσκονται τα Rear Window, To Catch a Thief, Vertigo, North by Northwest και The Birds.

Ποιος εφηύρε το dolly zoom στο Vertigo;

Η τεχνική αποδίδεται συνήθως στον Irmin Roberts, κάμεραμαν δεύτερου συνεργείου της Paramount. Η λύση επιτρέπει στην κάμερα να κινείται προς μία κατεύθυνση ενώ ο φακός κάνει zoom προς την αντίθετη, δημιουργώντας τη χαρακτηριστική παραμόρφωση της προοπτικής.

Πόσο κόστισε το περίφημο πλάνο στο κωδωνοστάσιο στο Vertigo ;

Η αρχική λύση ενός rig σε πραγματικό ύψος θα κόστιζε περίπου 50.000 δολάρια. Η μικρογραφία της σκάλας, τοποθετημένη οριζόντια στο πάτωμα του στούντιο, κόστισε περίπου 1.900 δολάρια.

Τι είναι το VistaVision;

Το VistaVision ήταν διαδικασία της Paramount που χρησιμοποιούσε 35mm φιλμ οριζόντια μέσα στην κάμερα, με μεγαλύτερο πλαίσιο από το συμβατικό κάθετο 35mm. Η μεγαλύτερη επιφάνεια του αρνητικού πρόσφερε υψηλή ανάλυση και εξαιρετική λεπτομέρεια στην τελική εικόνα.

Γιατί χρησιμοποιείται τόσο έντονα το πράσινο στο Vertigo;

Το πράσινο συνδέεται κυρίως με τη Madeleine και την προσπάθεια του Scottie να αναδημιουργήσει την εικόνα της. Στη διάσημη σκηνή του ξενοδοχείου, το πράσινο νέον μετατρέπει την επιστροφή της Judy σε μια σχεδόν υπερφυσική εμφάνιση.

Το τέλος του Robert Burks;

Ο Burks πέθανε το 1968, τέσσερα χρόνια μετά το Marnie, την τελευταία του συνεργασία με τον Hitchcock. Σκοτώθηκε μαζί με τη σύζυγό του σε πυρκαγιά στο σπίτι τους στην Καλιφόρνια.

Πώς εξελίχθηκε η φήμη του Vertigo;

Η ταινία απέκτησε σταδιακά μεγαλύτερη αναγνώριση. Η θέση της στις ψηφοφορίες του Sight & Sound ανέβηκε διαδοχικά μέσα στις δεκαετίες και το 2012 έφτασε στην πρώτη θέση, πριν καταλάβει τη δεύτερη θέση το 2022.

Πηγές

• American Society of Cinematographers — “Flashback: Vertigo”
  Τεχνικές πληροφορίες για τη φωτογραφία, το VistaVision, τα ειδικά εφέ και τη συνεργασία Hitchcock–Burks.

• Wikipedia — Robert Burks
  Βιογραφικά στοιχεία και filmography του Robert Burks.

• Wikipedia — Vertigo (1958 film)
  Πληροφορίες για την παραγωγή, το καστ, τα ειδικά εφέ και την ιστορία της ταινίας.

• Wikipedia — Dolly zoom
  Ιστορικό και τεχνική περιγραφή της κινηματογραφικής τεχνικής.

• Paula's Cinema Club — “What is… a Dolly Zoom?”
  Επεξήγηση της τεχνικής και της χρήσης της στο Vertigo.

• Cary Grant Official — To Catch a Thief: Production & Behind the Scenes
  Πληροφορίες για τη συνεργασία Hitchcock–Burks και την παραγωγή του To Catch a Thief.

• Hitchcock's Vertigo — “Robert Burks: The Man Who Gave Hitchcock's Vision Its Look”
  Συμπληρωματικό υλικό για τον Robert Burks και την οπτική του συνεργασία με τον Hitchcock.

• Find a Grave — Robert Burks (1909–1968)
  Βιογραφικά και στοιχεία σχετικά με τον θάνατο του Burks.